Het ontstaan van glas

Design Vazen heeft in haar collectie voornamelijk vazen, schalen, objecten en olielampen van glas. Deze producten zijn bijna allemaal ambachtelijk gemaakt. Hierdoor ontstaan unieke producten die allemaal anders zijn. Glas wordt in vele producten verwerkt en is al honderden jaren oud. Maar waar en wanneer is glas eigenlijk ontdekt?

Wanneer glas is ontstaan is niet helemaal duidelijk. Glas in haar meest primitieve vorm is waarschijnlijk al zo oud als de aarde zelf. Hierbij gaat het om vulkanisch glas (obsidiaan) dat bij een zeer snelle afkoeling uit lava kan ontstaan. Tegenwoordig wordt obsidiaan als edelsteen verwerkt in kunstvoorwerpen of sieraden.

De ontdekking van glas door de mens was echter pas veel later. Over het waar en wanneer glas is ontstaan zijn de meningen wereldwijd verdeeld. Waarschijnlijk ligt de oorsprong van glas in het gebied rondom de Middellandse Zee, rond 5000 voor Christus. Op dat moment werd glas gebruikt voor het vervaardigen van kralen. De eerste gesloten vormen dateren uit 1500 voor Christus. Rondom een metalen staaf werd een kern van stro, mest en klei gekneed tot een gewenste vorm. Hier overheen werd vloeibaar glas gedrapeerd. Pas veel later  ontdekten de Romeinen de techniek van het glasblazen.

Onder de Romeinen deed zich een mooi verhaal de ronde over het ontstaan van glas. Het eerste historische document dat spreekt over de ontdekking van glas dateert uit de eerste eeuw na Christus. In die tijd schreef de Romein Plinius 37 boeken, bekend onder de titel Naturalis Historia, met feiten van over de hele wereld. Volgens Plinius was glas 5000 jaar voor Christus bij toeval ontstaan door sodahandelaren uit Phoenicië (Libanon). Bij het aanbreken van de avond besloten de handelaren hun boot voor anker te gooien en te overnachten op een nabij gelegen strand. Om zich warm te houden en hun maaltijd te bereiden maakten zij een vuur aan. De handelaren zochten naar grote stenen om hun ketel met eten boven het vuur te plaatsen, maar tevergeefs. Uiteindelijk haalde één van hen een aantal blokken soda uit het ruim en plaatste daar de ketel op. Na het nuttigen van de maaltijd en de nodige drank begon er onder de ketel een vreemde vloeibare substantie te ontstaan. Tot de verbazing van de handelaren troffen zij de volgende dag onder de ketel een keiharde substantie aan. De handelaren hadden bij toeval een nieuwe ontdekking gedaan: uit het mengsel van soda, strandzand en schelpen (kalk) was een nieuw materiaal ontstaan: glas! Of glas daadwerkelijk zo is ontstaan is niet aannemelijk aangezien glas pas bij veel hogere temperaturen ontstaat, maar een mooi verhaal is het wel.